بولتون: ایران هرگز ایده دستیابی به توانایی هسته‌ای را کنار نگذاشته است.
۰۷ اسفند ۱۳۹۹
قوه عاقله و تداوم حیات برجام
۰۷ اسفند ۱۳۹۹

راهبرد اسرائیلی آمریکا در دکترین بایدن

نویسنده: بهنام وکیلی پژوهشگر مسائل بین الملل و سیاست خارجی

پس از پیروزی بایدن، رسانه­های اجتماعی اظهارنظرهای از متخصصان مطالعات خاورمیانه پیرامون راهبرد خاورمیانه­ای آمریکا در دوره بایدن ارائه دادند. یکی از مسائل برجسته در راهبرد خاورمیانه­ای دولت بایدن، نوع رابطه با مهم­ترین متحد واشنگتن یعنی اسرائیل است. بدون شک شکست ترامپ نگرانی­های زیادی را متوجه مقامات سیاسی تلاویو و شخص نتانیاهو کرد.

خاورمیانه منطقه‌ای است که سیاست خارجی ترامپ در آن بسیار فعال بود و تحولات مناقشه برانگیزی را در این منطقه رقم زد. به‌صراحت می­توان گفت که  ترامپ بیش از روسای جمهور قبلی به خواسته‌های تل‌آویو پاسخ مثبت می­داد. ازاین‌رو به‌استثنای سایر نقاط جهان ، ترامپ در اسرائیل بسیار محبوب بود. طبق یک نظرسنجی، بیش از ۶۳٪ از اسرائیلی‌ها ترامپ را به بایدن ترجیح داده‌اند. دلیل این محبوبیت ازاین‌جهت بود که ترامپ بیت‌المقدس را به‌عنوان پایتخت اسرائیل و وضعیت جولان را به‌عنوان بخشی از اسرائیل پذیرفت و قراردادی را بین اسرائیل و فلسطینیان ارائه داد(معامله قرن) که تقریباً هر آنچه را که اسرائیل می­خواست فراهم کرد. دولت ترامپ همچنین تفسیر غیرقانونی بودن شهرک‌سازی در کرانه باختری در قوانین بین‌المللی را کنار گذاشت. او همچنین  در تلاش بودد تا فلسطینی‌ها را ازنظر مالی و دیپلماتیک مجازات کند. مضافاً فعالیت دولت ترامپ در تلاش برای عادی‌سازی روابط اسرائیل با پادشاهی‌های محافظه‌کار در خلیج‌فارس بسیار مهم است.

با این تفاسیر و اقدامات قابل‌ملاحظه رئیس‌جمهور قبلی، این پرسش مطرح می‌شود آیا تلاویو حمایت بی‌دریغ واشنگتن را در دوره بایدن از دست خواهد داد؟ این نوشتار معتقد است که اگرچه بایدن سیاست­های ترامپ را همواره موردانتقاد قرار داده است، اما در عمل راهی را خواهد رفت که رئیس‌جمهور قبلی در آن گام برمی‌داشت. به عبارتی ماهیت الگوی رفتاری آمریکا در قبال اسرائیل در دوره بایدن مانند سابق خواهد بود و تفاوت احتمالاً در تاکتیک و روش رخ خواهد داد.

بایدن مانند سایر نخبگان سیاسی ایالات‌متحده بسیار طرفدار اسرائیل است و به دلایل سیاسی داخلی ، فرصتی برای یک سیاست اساسی متفاوت با اسرائیل را ندارد. اسرائیل احتمالاً مقداری از آزادی خود را در ساخت شهرک از دست خواهد داد  و به همین ترتیب ، واضح است که اقدامات تنبیهی علیه فلسطینیان آرامش یافته و یا به‌کلی کنار گذاشته خواهد شد. به‌عنوان‌مثال ، بودجه ایالات‌متحده برای آژانس امدادرسانی و کاریابی برای آوارگان فلسطینی در خاور نزدیک که مسئول آموزش و بهداشت پناهندگان فلسطینی است ، احتمالاً بازگردانده خواهد شد. بعید است  بر اساس پیش‌نویس پیمان ترامپ ، فلسطینیان را برای پذیرش صلح تحت‌فشار قرار دهد. تشکیلات خودگردان فلسطین نسبت به انتخاب بایدن خوش‌بین بوده است. به‌احتمال‌زیاد پیوند مذاکره بین فلسطینی‌ها و ایالات‌متحده برقرار خواهد شد. همچنین ممکن است که بایدن ، در برخی از سطوح ،بایدن تلاش کند تا  روند به ‌اصطلاح صلح را احیا کند. موقعیت اسرائیل بسیار قوی است و به همین ترتیب ، موقعیت فلسطینیان ازنظر تاریخی ضعیف است. احتمالاً توافق‌های اخیر عادی‌سازی روابط با اسرائیل را بیشتر تقویت می‌کند و این توافق‌نامه‌ها با بایدن منقضی نمی‌شوند. اگرچه فاصله اوباما با نتانیاهو زیاد بود ، اما بااین‌وجود او سخاوتمندانه از اسرائیل حمایت کرد. بنابراین تصور یک تقابل بین نتانیاهو و بایدن دشوار است. بنابراین قابل پیش بینی است که دولت بایدن پیش از آنکه تغییرات بنیادینی را در سیاست خارجی آمریکا در قبال اسرائیل ایجاد کند، تلاش خواهد کرد تا فرصت­های محدودی را برای فلسطین ایجاد کند.

از طرف دیگر باید در نظر داشت که تکامل و تعمیق روند عادی سازی روابط می تواند اطمینان خاطری برای رهبران سیاسی واشنگتن با این محتوا ایجاد کند که اسرائیل با ایجاد روابط استراتژیک در منطقه خاورمیانه دیگر قادر است تا ابتکار عمل را در جهت حفظ امنیت خود به تنهایی به دست گیرد. 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.