رویایی از جنس چینی: مصاحبه با جان گارور
۲۹ بهمن ۱۳۹۹
دکتر هادیان: تنها راه حفظ برجام افزایش فشار به اروپاست
۲۹ بهمن ۱۳۹۹

تئاتر پر رمز و رازِ خاورمیانه

فرهنگ دیپلماسی: بعد از آنکه مشخص شد انفجارها در بقیق و خریصِ عربستان به خاطر حملۀ نظامی بوده است، با وجود پذیرفتنِ مسئولیتِ حمله توسط حوثی ها، انگشت اتهام ها به طرف ایران نشانه رفت. نیمی از تولید نفتِ عربستان حداقل برای چند هفته متوقف شد. قیمت نفت به شدت افزایش یافت و بسیاری از ناظران نگرانِ عواقبِ جدی آن در منطقه هستند. همان طور که گفته شد حوثی ها مسئولیت آن را بر عهده گرفته اند؛ که در این صورت این حمله پاسخی بوده است به حملۀ هواییِ دو هفته پیشِ عربستان که دهها نفر را به کام مرگ کشاند. آنگونه که یکی از شاهدانِ عینی، تریتا پارسی، گفته است «رسانه هایِ آمریکایی چنین حملاتی را پوشش نمی دهند، پس وقتی حوثی ها کاری می کنند به نظر می رسد که اوضاع را بدتر می کنند.» ولی در واقع اینطور نیست. در حال حاضر ایالاتِ متحده و عربستان نسبت به گفته هایِ حوثی ها به دیدۀ شک می نگرند. مقاماتِ آرامکو ادعا کرده اند که حملات، موشکی بوده اند و با پهباد انجام نشده اند. تصاویرِ تایید نشده ای هم منتشر کرده اند که تکه هایِ یک موشک را نشان می دهد. این تصاویر به هیچ وجه گویایِ این نیست که موشک ها ساختۀ ایران باشند. سپس بحث بر سر این شد که مبدأ حملات کجا بوده است. آمریکایی ها آن هم بدون هیچ مدرکی و کاملا در حدِ مقاماتی که نامشان را افشا نکرده اند، مدعی شده که این موشک ها از ایران شلیک شده اند. ایران همۀ تلاش های آمریکا و عربستان را در راستایِ سیاستِ «دروغِ حداکثری» تفسیر می کند. تنها چیزی که آمریکایی ها رو کرده اند تصاویر ماهواره ای است که نشان می دهد نقاطی که هدف قرار گرفته اند رو به شمالِ تاسیسات است، پس موشک ها نمی توانند از یمن فرستاده شده باشند. اما این سخن در حالیست که حوثی ها گفته اند با ده پهباد به این تاسیساتِ نفتی حمله کرده اند. از طرف دیگر کولونلِ بازنشسته دنیل دیویس به درستی گفته است که نقاطِ هدف نشان دهندۀ منشأ حمله نیستند. «موشک ها از هر جایی می توانند پرواز کرده باشند و توانایی مانور هم دارند و خوب بالطبع پهبادها که قدرت مانور بیشتری دارند.» مارک لاتام نیز گفته است که علائمِ سوراخِ ایجاد شده به موشک کروز و بدونِ کلاهک انفجاری اشاره دارد. این موشک می تواند سوخت بیشتری را داشته باشد و از نقطه ای بسیار دور پرتاب شود.» ترامپ در مورد این حملات صحبت هایِ زد و نقیضِ بسیاری گفته است. جان گلیزر، مدیر مطالعاتِ سیاست خارجی در موسسۀ کاتو، معتقد است «عربستان متحدِ رسمی ما نیست و هیچ توافقِ بین المللی ای ما را ملزم به دفاع از آنها نمی کند. نمی توان این حمله را خطری واضح برایِ منافعِ ایالاتِ متحده دانست. به نظر می رسد ترامپ به موافقتِ کنگره نیاز دارد.» سناتورِ مریلند، بن کاردین، خاطر نشان کرده است که کنگره هرگز اجازۀ حملۀ نظامی را نخواهد داد. عربستان باید از ماجرای یمن بیرون بیاید و ایالاتِ متحده نیز باید در ازایِ کم کردن فشارها امتیازاتی از ایران بگیرد. وی تاکید کرد که تنها راه پایان دادن به تنش ها دیپلماسی است. به لحاظ نظامی مسئله مهم این است که سیستمِ دفاعِ موشکی در عربستان که توسطِ آمریکا ساخته شده به کلی زیر سوال رفته است. اگر ثابت شود که حوثی ها چنین کاری کرده اند به این معناست که آنها توانسته اند با دقت فراوان و بدون از بین رفتنِ پهبادهایشان تاسیساتِ نفتیِ عربستان را به شکلی بزنند که نیمی از تولید نفتِ عربستان متوقف شود. اگر سناریویِ آمریکایی را بپذیریم برای آمریکا شرم آورتر است. چرا که آنها خود نشان داده اند که موشک هایِ ایران بدون آنکه ارتشِ آمریکا و عربستان بتوانند ردیابیشان کنند با دقت به اهداف استراتژیک خود خورده است. این حملات با هر تفسیری نشان از شکستِ سیاستِ «فشار حداکثری» علیه ایران بوده است. می توان نتیجۀ هر کدام از تفسیرها را بررسی کرد. اگر این حمله از خاک ایران انجام شده باشد ضعف اطلاعاتی نیروهای مستقرِ ارتش آمریکا و ارتشِ عربستان را می رساند. اگر حوثی ها چنین کرده باشند نشان می دهد که این گروه توانسته اند با ده پهباد از جنوب عربستان به شمال آن بیایند و با دقت اهداف مورد نظر خود را بدون هیچ مشکلی بزنند. اگر بگوییم که این حملات کارِ حوثی ها بوده است و ایران پهباد ها و موشک ها را در اختیار حوثی ها قرار داده است، استدلالِ پومپئو مبنی بر اینکه فشار بر ایران باعث می شود تا ایران نتواند به متحدینش کمک کند، کاملا زیر سوال می رود. به نظر می رسد که ایالاتِ متحده برنامۀ مشخصی در حال حاضر برای شکل پاسخ دادن به این حملات ندارد. اما آنچه بدیهی به نظر می رسد این است که، همان طور که بسیاری از مفسران و مقاماتِ آمریکایی هم به تکرار گفته اند، تنها راه پایان دادن به این تنش ها در منطقه بازگشتِ آمریکا به برجام باشد. چرا که ایران نیز نشان داده است که تنها با این اقدامِ عملی، و نه از طریقِ «دیپلماسیِ تویتری» و یا گرفتن عکس یادگاری، حاظر به مذاکره با آمریکا و دیگر کشورهاست. رهبری در درس خارج فقه اعلام کرده اند تا زمانی که آمریکا به این توافق بازنگردند در هیچ سطحی با آنها مذاکره ای صورت نخواهد گرفت. کیوان خسروی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.